fredag 23 juni 2017

Dásseárvu

Dásseárvobargu lea guorahallat leat go nissoniin ja dievdduin seamma vuoigatvuođat ja vejolašvuođat sámi servodagas.

Sámit lea álbmot máŋgga sierralágán sámi identitehtaiguin ja joavkkuiguin. Leat ollu myhtat sámi nissona birra. Dásseárvobargu galgá váikkuhit olles Sámedikki doaimma ja dat mearkkaša ahte sámi servodat galgá šaddat buoret servodat visot olbmuide.

Ruoŧa láhkaásahus
Ruoŧa servodat váikkuhuvvo fápmoortnetsystemas. Láhkaásaheaddjit leat regleren sámiid eavttuid ja vuolginčuoggá lea leamaš sin iežaset govva sámiin. Sámiin lea leamaš unnán vejolašvuohta váikkuhit láhkaásahusaid. Láhkaásahus lea 1900-logus olggusdan stuora oasi sámiin seammá vuoigatvuođain. Dat lea maiddái dagahan stuora earu gaskal nissoniid ja dievdduid.

Eavttut leat rievdan
Sámi vuoigatvuođat leat olles áiggi unnon. Guohtuneatnamat leat láhppon vuovdedoalu viiddideami ja čáhcefápmorusttet- ráhkadusaid geažil. Eavttut leat rievdaduvvon daidda sámiide geat leat eallán boazodoalus, bivddus, guolástusas, duojis ja smávva eanadoalus. Doppe gos sihke dievddut ja nissonat ovdal leat ožžon iežas dietnasa lea dal nu geavvan ahte leat eanas nissonat geat leat šaddan ohcat iežá birgenvejolašvuođaid. Dalle leat sii gártan dušše liige vuoibmin iežaset kultuvrra siste dan sadjái go rehkenastojuvvot aktiivvalaš doaimmalažžan. Dađimielde go boazodoallu mekaniserejuvvo ja industrialiserejuvvo, dat lea šaddan dievdohálddašeaddji ámmát. Otne leat eanas dievddut geat jođihit boazodoalu. Ollu sámi nissonat barget dábálaš bargguid nannendihte bearraša ruhtadoalu seammás go sis lea stuora ovddasvástádus bearašfitnodagas. 

Guokte beali
Sámi nissoniin sáhttá muhtomin leahkit váttis ageret go sii leat sihke sámit ja nissonat. Ollu dilálašvuođain fertejit nissonat vuollánit nissonvuođa ja vuoruhit sámevuođa. Dat sáhttá leahkit čilgehus manin ii leat goassege gávdnon nanu sámi nissonlihkadus. Nissonat leat vuosttažettiin ageren sápmin sámi oppalaš mihttomeriid ovddas. Dát mielddisbuktá ahte sámi nisson ieš lea "veahkkin" bidjat iežas doaresbeallái ja doalaha vuolit posišuvnna servodagas.

Lojálitehta kollektiivii
Sosiálalaš organiseren sámiin dahkkojuvvo oainnuin ahte visot sámiin lea seammá historjá ja kultuvra. Danin nissonat leat oskkáldasat sámi servodaga vuoste. Dutkit leat eahpidan jus sámi nissoniin lea nu nanu sajádat servodagas go myhta dadjá. Vástádus lea dávjá ahte dutkit eai leat ipmirdan sámi servodaga ja ahte áiccastagat eai soaba oktii duohtavuođain. Lea go nu ahte sámi nisson ii oru jur nu marginaliserejuvvon jus son lea nanus? Ja jus sámi nisson dovdá iežaš vuollebealde, lea go son de váikkuhuvvon stuora servodagas ja danin son ii leat albma sápmi?

Vejolašvuođat ja áitagat
Sámi servodat ii šattá dássálaš nu guhká go gávdno oaidnu ahte eahpidit dálá struktuvrra lea uhkádus sámi oktiigullevašvuhtii. Rievdadeapmi gáibida čalmmostahttima dálá struktuvrras ja miellaguottuin. Dasalassin lea persovnnalaš ovddasvástádus dárbbašlaš go vigga rievdadit dálá struktuvrra. Boađus sáhttá šaddat ahte dássálašvuohta gaskal nissoniid ja dievdduid buorrána ja dainna eanet bistevaš sámi servodat.





  •  

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

© Sametinget 2017
Uppdaterad: 2014-03-21

Om Sametinget

Sametinget är både en statlig myndighet och ett folkvalt samiskt parlament med uppdraget att verka för en levande samisk kultur i Sverige.

Myndigheten

Sametinget är en statlig myndighet med förvaltningsuppgifter under regeringen.

Det folkvalda organet

Det folkvalda parlamentet består av 31 ledamöter som träffas till plenum tre gånger per år. Styrelsen är ytterst ansvarig för Sametingets verksamhet.

Kontakt

Sametinget
Box 90, 981 22 GIRON/KIRUNA
Besök: Adolf Hedinsvägen 58
Tel 0980-780 30, Fax 0980-780 31
E-post kansli@sametinget.se

Kontaktformulär

Öppettider:
Mån-Fre 08:30-12:00, 13:00-16:00
Sommartid:
Mån-Fre 08:30-12:00

Följ Sametinget

MenyPolitik
MenyPolitik
På www.sametinget.se använder vi cookies för att webbplatsen ska fungera på ett bra sätt för dig. Genom att fortsätta surfa godkänner du att vi använder cookies. Vad är cookies?