URL:   http://www.sametinget.se/4010

Bassi báikkit ja dutkanetihkka

Áigeguovdilis ášši lea fuomášahttan Sámedikki ahte gávdnojit váilevašvuođat dutkanetihkas go guoská dutkamii eamiálbmogiid ja eamiálbmogiid kultureanadaga birra. Lars Anders Baer cuiggoda ahte lea dárbbašlaš dahkat Ruoŧa gaskariikkalaš geatnegasvuođaid dovddosin universitehtamáilmmis. Konvenšuvdna biologalaš máŋggalágášvuođa ja Akwé: Kon-njuolggadusat sisttisdollet čállosiid ahte repekteret eamiálbmogiid máhtuid ja árbevieruid.
Uppsala universitehta plánat ahte geasset 2007 lágidit geassegurssa oskodiehtagis fáttáin ”duottar oahppomátki sámi uhrebáikkiide” áigeguovdelahttii dutkanetihka. Go čearru oaččui dieđu plánaid birra ja vuosttildii daid mearridii universitehta ahte ii čađahit gurssa.

Uhrebáikkit

Gursagovvidemiid mielde galge studeanttat iskat ja dokumenteret sámi uhrebáikkiid, bázahasaid ja bassi báikkiid Abeskoduoddariin Gapná čearus. Sámediggi cuiggoda čállagis universitehtii ahte ii leat diehttelaš ahte eamiálbmoga kulturárbi galgá guorahallojuvvot ja dokumenterejuvvot álbmoga lohpadusa haga.

Bassi kultureanadat
Dáhpáhus lea fuomášahttan Sámedikki ahte gávdnojit váilevašvuođat dutkanetihkas ja máhtus got dutkit berrejit dahkat go galget respekteret sámiid ja eará eamiálbmogiid bassi báikkiid. Báikkit maid Uppsala universitehta áiggui iskat ja dokumenteret leat ealli oasit sámi bassi kultureanadagas nanu vuoiŋŋalaš árvvuiguin. Leat báikkit maid sámi báikkálaš olbmot árbevirolaččat leat atnán gudnis.

Ii leat leamaš oktavuohta ovdagihtii

Sámediggi oaidná duođalaččat dasa ahte Uppsala universitehta ii leat ovdagihtii váldán oktavuođa sámi ovddasteddjiiguin. Uppsala universitehta ii leat dán dáhpáhusas respekteren bassi báikkiid árvvu sámi álbmogii. Lars Anders Baer oaivvilda ahte universitehta lea rihkkun Akwé: Kon-njuolggadusaid ávžžuhusaid ja áigu loktet ášši ráđđehussii.

Konvenšuvdna biologalaš máŋggalágášvuođa birra

1993 dohkkehii Sámediggi konvenšuvnna biologalaš máŋggalágášvuođa birra. Konvenšuvdna sisdoallá dadjamusaid ahte eamiálbmogiid máhtut, ođastusat ja árbevierut mat leat čuožžovaččat biologalaš máŋggalágášvuođa seailluheapmái ja bistevaš geavaheapmái galget respekterejuvvot, seailluhuvvot ja doalahuvvot.

Akwé: Kon-njuolggadusat
Konvenšuvnna artihkkal 8j barggus mearridii čihččet oassebealičoahkkin Konvenšuvdna biologalaš máŋggalágášvuođa várás 19-20 b.guovvamánus 2004 mearrádusa mielde VII/16 ahte dohkkehit nu gohčoduvvon Akwé: Kon-njuolggadusaid. Akwé: Kon-njuolggadusat addet čujuhusa man dehálaččat bassi báikkit ja eana- ja čáhceguovllut leat dáidda eamiálbmogiidda geat árbevirolaččat orrut guovllus ja bagadeapmi makkár deastaga galgá váldit go plánegoahtá bidjosiid ja doaimmaid dakkár báikkiin ja guovlluin. Akwé: Kon-njuolggadusat eai gávdno jorgaluvvon ruoŧagillii muhto gávdnojit eaŋgalaš gielas dás olgešbealde. Namma lea Akwé: Kon guidelines.

Oktavuohta
Lars Anders Baer, stivraságadoalli, 070-316 20 56
Kaisa Huuva, kulturgieđahalli, 0980-780 37, 070-525 14 14
Publicerad 2008-03-12
Uppdaterad 2012-01-11
Ann Catrin Stenberg Partapuoli
ADRESS TILL SAMETINGET:
Postadress: Box 90, 981 22 GIRON/KIRUNA
Besöksadress: Adolf Hedinsvägen 58
Tel/Phone: +46 (0)980-780 30 fax: +46 (0)980-780 31