Parlameantaráhkadus

Perssona lohpádus
Ovdalaš stáhtaministar Göran Persson attii lohpádusa ođđa sámediggeviesu birra sosiáldemokráhtaid guovlukongressas Suttesis 27 b.njukčamánus 2004. Giddodatdoaimmahat (SFV) oaččui bargogohččosa guorahallat ášši ođđa sámediggeviesu birra. Guorahallan buktojuvvui ovdan 1 b.cuoŋománus 2005. Dallus ráđđehus mearridii 28 b.cuoŋománus 2005 ahte SFV galggai bargat viidáseappot áššiin ja bidjat johtui arkiteaktagilvvu prográmma ja prošeaktagoasttádusráma mielde, 150 milj. ruvnnu. Ráhkadus galggai "vuoigŋat"

Arkiteaktagilvu
111 gilvaleaddji ledje mielde ja čájáhusat dollojuvvojedje sihke Gironis ja Stockholmmas. Vihtta gilvaleaddji besse viidáset ja cuoŋománus 2006 namahuvvui vuoiti. Leai Murman arkitekter Stockholmmas mii vuittii BADJÁNEAPMI nammasaš arkiteaktasárgumiin. Jagis 2006 šattai Girona gávpotsirdin áigeguovdil ja seammás oaččuimet ođđa ráđđehusa. Álgovuolggalaš áigeplána maŋiduvvui

Viessosadji
LKAB ja Sámediggi čoahkkánaste golggotmánus 2006 ságastallandihte vejolaš molssaeavttuid birra parlameantta viessosadjái. LKAB vuosttildii ahte viessu ráhkaduvvo ”Sågverksarbetaren” nammasaš viessosajis danin go veardiduvvo ahte sadji 30-40 jagi geažis lea siskkobealde fierranváraguovllu. Dat dagahii ahte prošeaktaoamasteaddji SFV gesii ruovttoluotta ruhtaohcamuša ráhkadanprográmma várás finánsadepartemeanttas ággain ahte okta eaktu prográmmas leai juste dat áigeguovdilis viessosadji danin go vuoiti arkiteaktasárgun lea dahkkojuvvon juste dien viessosaji topográfiija mielde.

Ráđđehus áigu bargat viidáset
Eanadoallo- ja sámeministar Eskil Erlandsson guossástalai Girona 10 b.čakčamánus 2007 ja dalle son buvttii vurdojuvvon dieđu. Ráđđehus áigu joatkit sámediggeviesu ráhkademiin Gironis ja jagis 2009 juolluda ráđđehus logi miljovnna ruvnnu čoavdit viessosaji váttisvuođa. Dalle ferte ráđđehus buktit ođđa direktiivvaid Giddodatdoaimmahahkii (SFV).

Ođđa viessosadji Gironis
Čoahkkimis 5 b.golggotmánus 2007 soabadedje LKAB, Girona gieldda ja Sámedikki ovddasteaddjit ođđa viessosaji birra Gironis. Ovttas arkiteavttain Hans Murmaniin leai sáhka iešguđetlágán kriteriaid birra nugo mikrodálkkádat, lagašvuohta kommunikašuvdnaide ja bálvalussii, vegetašuvdna, johtolagat ja eanandilálašvuođaid birra. Oassebealit ledje soabalaččat ahte viessosadji dieva nalde bajábeal Máhtojávrri valáštallanbáikki lea buoremus molssaeaktu.

Várddus ja oainnus
Máhtojávrri viessosadji lea várddus báiki juohke guvlui. Ođđa parlameantaráhkadusas oaidná meahci ja Duortnoseanu, duoddariid ja eatnamiid nuorttas guvlui, ođđa Giron mii šaddagoahtá Luossavári luohkkái. Parlameanta maiddái šaddá oainnus Norgaraŧis ja ođđa ruovderaŧŧestašuvdnas nuortabealis.

Dievasčoahkkin
Sámedikki dievasčoahkkin gieđahalai miessemánus 2008 mošuvnna mii siskkildii ođđa jienasteapmi vejolaš parlameantaráhkadusa sajádeami birra. Máŋga gieldda leat viessosaji eahpesihkarvuođa birra Gironis vuosehan beroštumi ráhkadussii, ovdamearkka dihte Jåhkåmåhkki, Árvvesjávrrie, Staare ja Likšu. Garra digaštallama maŋŋel hilggui Sámedikki dievasčoahkkin mošuvnna golmmáin jienain earrun. Muhto maŋit beaivvi dohkkehuvvui mošuvnna mii siskkildii ahte álggahit ođđa guorahallama jus ođđa hehttehusat ihtet parlameantaráhkadusbargguin Gironis.